احمد على خان وزيرى

5

جغرافياى بلوچستان ( فارسى )

آخر اين قطعه بلوچستان محلى است كه آن را ماشكيد مىنامند و شرح آن در طول بلوچستان عرض مىشود و آزادخان قلعه در ماشكيد ساخته و از آنجا تا خاران سه مرحله است و مرتع ايلات بلوچيّه خارانى و پنج كورى ، و از خاران سه مرحله تا كلات‌نصير است . در همهء اين راه ، راه عرّاده و كالسكه مىباشد و اين بلوچستان متعلّق [ 12 ] به كرمان [ است ] ، از سمت مشرق اتّصال به خاك سيستان دارد . از سرحدّ كه اوّل خاك بلوچستان است تا سه كوهه كه دارالملك سيستان است ، آب دارد و در بعضى مراتع آنجا كه در عرض راه سرحدّ و سيستان است گاهى بعضى از ايلات بلوچيّه متعلّق به سرحدّ و گاهى بعضى از حشم بلوچ توكى متعلّق به سيستان ييلامشى مىنمايد . ليكن موضعى كه دايم معمور و آبادان باشد ندارد . راه عرّاده [ 13 ] به واسطهء كوه و عقبات سنگلاخ نيست و اين بلوچستان كه عرض شده از سمت مغرب وصل به بندر گوادر و بندر چابهار و بندر طيس است . طيس بندر طيس در تصرّف حاكم بلوچستان متعلّق به كرمان است و بيست فرسخ تا گه مكران و راه آن آب مىباشد و آبادانى ندارد و عرّاده و كالسكه به سهولت مىرود و بندر چابهار در تصرّف اعراب مسقط است . تدارك و استعداد جنگ ندارد . اگر حكمران كرمان به همان بلوچيّه سرباز و مكران امر كند به سهولت آنجا را تصرّف خواهد نمود . بمپور [ 14 ] بمپور دار الملك بلوچستانى كه در تصرّف كرمان است ، مىباشد . قبل از اين در دفاتر و نوشتجات بن‌فهل به ضم باء موحده و سكون نون و ضم فاء و سكون‌ها و لام مىنوشتند كه هيچكس بمپور نمىنوشت مصنّف در سنهء هزار و دويست و هفتاد و هفت در طهران در تقويم البلدان « 1 » ديدم كه اسامى بلاد مكران را نوشته بودند .

--> ( 1 ) . در تقويم البلدان مطلب مورد اشاره مؤلّف ديده نشد .